|
|
|
|
|
|
|
|
| İlericinin hesaplaşması |
| |
Geçen günlerde Prof. Atilla Yayla’nın “Kemalizm ilerlemeden çok gerilemeye tekabül eder” sözleri gündeme damgasını vurdu. Atatürk’ten “o adam” diye bahsettiği iddiaları hâlâ kesinleşmediyse de, bazı kurumlar kendisine karşı hemen harekete geçti. Gazi Üniversitesi’ndeki derslerinden uzaklaştırıldı, bir takım medya kuruluşları kendisini hain ilan etti ve hatta bunu fırsat bilerek durumu laikliğe karşı bir tehdit olarak konumlamaya çalışan yayın organları bile oldu. Bu tablo karşısında Prof. Yayla “doğru mu söyledi, yoksa vatan haini mi” ikileminin kutuplarında savrulmak yerine, bu söylemler arasında ortaya çıkan “zayıflık-güven” ilişkisine dikkat çekmek kendimizi sorgulamak ve diyaloğa sığınmak için önemli bir adım olacaktır.
Öncelikle Prof. Yayla’nın eyleminden başlayalım. Prof. Yayla bir bilim adamı olarak görüşlerini dile getirmiştir. Elbette görüşlerinin içeriği karşıt, hemfikir veya farklı yaklaşımlarla tartışmaya açılabilir. Prof. Yayla da gerek görürse kendi düşüncesine nasıl vardığını etraflıca açıklayabilir. Kaldı ki Prof. Yayla, Atilla Yayla adlı sade bir vatandaş olarak görüşlerini açıklasaydı da, benzer bir tutum izlenmesi gerekirdi. Yani, açık bir toplumda kişiler fikir beyan etmek için kurumsal hiyerarşilerin desteğini almak zorunda da hissetmemeliler; özellikle herkesin eşit şartlarda olmadığı bir ortamda.
Söz söyleme özgürlüğünün “demokrasinin bir gereği” olduğunu günlük hayatta anlamını pek de düşünmeden dile getiriyoruz kanımca. Söz söyleme özgürlüğü, hayata adil bakabilmek ve bu doğrultuda kendini terbiye etmek gibi iki temel ilkeye ihtiyaç duyuyor. Karşısındakine olmasa bile, en azından kendine saygılı her kişi bir gün susturulma aşağılanması ve dışlanmasını yaşamamak için karşısındakini dinler. Eski bir atasözü gibi “kendin için istemediğini başkasına yapma”. Dinlemeyi, karşı görüşten korkmamayı ve bu doğrultuda kendine güvenmeyi ilke edinen kişi düşüncelerinin değişime açık olduğunu da kabul eder. Aksi halde, kişi zayıflık ve kendine güvensizlik muhafazakârlığının, hatta gericiliğinin içinde sıkışıp kalır. Çünkü, karşısındakini iktidarıyla bastırıp zafer edinen kişi akıllı biriyse, bu iktidarın zorla edinilmiş bir durum olduğunun farkındadır ve bu kolaycılığın altında ezilir. Ancak, zayıf temelli iktidarlarını kullananlar yeterince akıllı ve güçlü değillerse, iktidarda kalabilmek için yanlış hedef gösterip baskı uygulamaya devam ederler. Bu durum kurumlarda da pek farklı değil.
Türkiye’de Kemalist dogmaya sığınılarak ortaya çıkan refleksler bu güvensizliğin günlük hayattaki en belirgin örnekleri arasında. Sıralayacak olursak, Atatürk’ü koşulsuz sevmek, laikliğin sadece bir yüzünü her fırsatta öne çıkarmak, Türk olmayı etnik ve dinsel bir bütünlük içinde ele almaya çabalamak, olaylara bu kısır çerçevede yaklaşmayanları da tek kalemde vatan hainliğiyle suçlamak ve hatta mümkünse bu kişilere karşı idari ve yargı organlarını bir an evvel devreye sokmak bugünkü egemen iktidarın en belirgin refleksleri arasında.
Atatürk’ün oldukça zeki bir lider olduğu hiç kuşku götürmez bir gerçek ancak, Kurtuluş Savaşı’nın sadece bir kişiye ait bir zafer olarak görülüp Atatürk’ün ‘tek’ kahraman ilan edilmesi ve Cumhuriyet’in kuruluşunun tek yönüyle ele alınması ‘ilerleme’ ilkesinin oldukça sınırlı bir okuması değil mi? Laikliğin ‘laik’ olanlar tarafından altı boşaltılarak türban tartışmasına ve cenazelerde atılan bir slogan haline indirgenmesi gerici bir durum değil mi? Üstelik bu durum asıl “gericiliklerin” gözden kaçmasına neden olmuyor mu? Kuruluşundan bu yana devletin vatandaşları arasında ayrım yapması ve bu durumu gün yüzüne çıkarıp tarihle hesaplaşma özgüvenine sahip olanların yargıya sevkedilmesi ne kadar ve hangi bağlamda ilerici? Son olarak tüm bu soruları sorup, açık bir toplumda yaşamak isteyenlerin memleketini sevmediğini kim hangi hakla iddia edebilir?
Bu soruların cevaplarını tartışmak bu sütunun sınırlarını fazlasıyla aşacaktır. Ama son bir kaç soru belki vicdan muhasebesi yapmamıza yardımcı olur. Yukarıdaki soruları kaçımız kendimize soruyoruz? Bir kısmımız farkında olmadığımız için “hadi canım hain” demeye devam ediyoruz. Hadi onları anlayışla karşılayalım, bilmiyorlar ve araştırmıyorlar. Ya farkında olup, zalimin zulmüne kapılanlar ilerlemeyi nasıl tanımlıyor? Ve daha önemlisi akşam yastığa başlarını koyduklarında kendilerine güvensizlikleri ve korkuları onları rahat bırakıyor mu?
*pusula.tv'den alınmıştır |
 |
|
|
