|
|
|
|
|
|
|
|
| Kürtlerin HAMAS’ı çıkar mı? |
| |
ABD’nin Irak işgalinin ve bu esnada Kuzey Irak Özerk Kürt Yönetimiyle kurduğu ilişkilerinin etkisiyle, yakın zamandır “Kürt sorununun artık bir Ortadoğu sorunu haline geldiği” şeklinde bir fikir dillendiriliyor. Kürt sorununda vicdanlı tavır alabilmiş kimi (sol) entelektüellerce de dile getirilen bu fikir aslında, soruna Kürtler değil, Türkiyeli Kürtlerin Türkiye Cumhuriyeti Devleti açısından sorun yarattığından hareketle, sadece Türkiye devleti merkezinden bakan ve Kürtlerin Ortadoğulu olduğunu unutan önemli bir yanılsama. Yanılsama, çünkü Ortadoğu diye adlandırılmış bölgenin 4 ulus-devletince kıstırılmış Kürtler açısından bakıldığında, sorunun dibine kadar bir Ortadoğu- devlet-toplum ilişkisi- sorunu olduğu görülecektir. Yok eğer kastedilen ABD’nin denkleme katıldığı ise, içten içe Ortadoğu sorunları ABD’yi ilgilendirdiği ölçüde, ABD konuya eğildiğinde önem kazandığı ima edilmektedir ve her iki durumda da Kürtler ikincilleştirilmektedir.
Kürtlerle paralel fakat daha acı bir kaderi paylaşan diğer bir Ortadoğulu halk ise Filistinliler. Daha acı çünkü Filistin davası, İsrail’in hegemonyası nedeniyle uluslararası camiada Kürt davası kadar kabul görmemekte ve dahası Türkiye, -şiddet bağlamında- daha İsrail kadar olamadı. İsrailliler ile Filistinlilerin, Kürtlerle Türkler gibi bin yıla dayanan bir birlikte yaşama deneyimini paylaşmamış olmaları ve sorunun tarihsel köklerinin farklılığı, Türkiye Devleti’nin Kürtlere karşı tutumunu, İsrail Devleti’nin Filistinlilere karşı tutumundan temelde pek farklı kılmıyor ve bu iki devletsiz halkın mağduriyetinin ve çatışmanın çözümünün federatif bir yapı olduğunu gizlemiyor. Diğer bir ortaklıkları ise, iki halkın da Osmanlı zamanında nispeten daha rahat yaşıyor olmalarıydı.
Osmanlı’nın bölgedeki hakimiyetinden sonra 20 yıllık İngiliz sömürgesinin ardından 60 yıldır İsrail işgaline direnen Filistinliler, 2006 yılında gerçekleştirilen seçimlerde seküler- sol milliyetçi El-Fetih’in yerine, daha İslami olan HAMAS’ı hükümete taşıdılar. Mısır’daki Müslüman Kardeşler’in Filistin’deki kolu olarak 87’de kurulan HAMAS’ın başarısında, El-Fetih’in başarısızlıklarından, yolsuzluklarından ve iktidar yozlaşması örneği olarak davadan ve halktan yabancılaşmasından ziyade; HAMAS’ın sosyal yardım ağları ve yeniden adalet üretme mekanizmalarıyla toplumun kılcal damarlarına girmiş olması, toplumla konuşabiliyor olması etkilidir.
Yazının başlığındaki soruya sebep olan ise, Türkiye Kürtlerini, onların kültürel haklarının tanınması ve ulus-devletlerini kurmak için ortaya çıkmış olan PKK’nın kendisi gibi seküler-sol milliyetçi olan El-Fetih gibi halkıyla arasının açılması, ondan yabancılaşması, hareket kabiliyetinin azalması ve Kürt siyasetinin görünür olduğu belediyelerdeki yolsuzlukları karşısında Kürt halkının İslami duyarlılığının üzerine oturacak alternatif bir yapının çıkabilecek olmasıdır. Fakat böyle bir ihtimali artıran asıl etken Türkiye devletinin İsrailleşen tutumudur.
Sivil Kürt siyasetçilerinin Meclis’te temsilinin birleşik oy pusulası ve bölgeye yığılmış 13 bin erin muhtarlara yapılan baskıyla seçmen listelerine kaydettirilmesi yoluyla engellenmesi, tüm ateşkeslerin görmezden gelinmesi, bu ateşkeslerin sunduğu PKK’nın silah bırakmasına gidebilecek fırsatların kaçırılması, Kürt kültürel- kimlik ve diğer haklarının ve taleplerinin yeterli olmayan derecede tanınması, sorunun sadece askeri yollarla çözülmesi noktasındaki inada mukabil artan şiddet ve bu çerçevedeki Kuzey Irak ve muhtemel Kerkük operasyonları İsrailleşmeye olan eğilimi göstermektedir. Zaten 2006 yazında İsrail’in iki askerinin rehin alınmasını bahane ederek Lübnan’a gerçekleştirdiği saldırı sırasında bu eğilim ve özenme açıkça dile getirilmişti.
PKK’dan ziyade Kürt Özerk Yönetimi’ni hedefleyen Kuzey Irak operasyonunu meşru ve rasyonel kılmak gibi bir işlev yüklenilen 22 Mayıs günü Ulus’ta gerçekleştirilen patlamanın ve patlama sonrası gözaltına alınanların intihar eylemcisi olduklarına, Kuzey Irak’ta eğitim aldıklarına dair haberlerin ifade ettiği, İsrailleşme havada asılı kalmasın diye İsrailleşmeye mukabil karşı tarafın HAMASlaştığını(= sivil alanlara intihar eylemleri yaptığını) gösterme arzusudur.
Öte yandan Kuzey Irak’ta kalıcı olmayı hedefleyen ve uzun sürecek bir operasyon ve PKK’ya vurulacak muhtemel darbeler, siyaseti ve demokrasiyi dışlayan bu milliyetçi atmosferde gelişecek PKK dışı tepkilere zemin hazırlayacaktır. PKK’nın zayıflamasına karşılık PKK’nın caydırıcılığından pusuda bekleyen Kürtlere yönelik paramiliter saldırılar bu tepkileri iç çatışmaya varacak kadar sertleştirebilir. PKK’nın merkezi yapısının dışında bulunan ve eylemlerini hiyerarşiden bağımsız gerçekleştiren TAK buna dair ihtimalleri güçlendirmektedir. Bu tepkilerin İslami bir çizgiden bağımsız olmayacağını, hem bölgenin İslami değerlerle iç içeliğinden hem de muhtemel darbenin İslamofobikliğinden hareketle söylemek mümkün. Nitekim PKK’yı palazlandıran 12 Eylül darbesi seküler sola karşı yapılmıştı ve PKK kendisini seküler-sol, Stalinist çizgide konumlandırmıştı. Dolayısıyla İsrailleşmeye denk düşen Kuzey Irak operasyonuyla iç içe geçmiş İslamofobik bir darbe, bölgede HAMAS gibi toplumla daha içiçe girmiş, daha İslami ve daha sert bir oluşumu harekete geçirebilir yada daha yüksek ihtimalle bizzat PKK’nın, kendisine alternatif bir yapının çıkmasını istemeyeceğinden HAMASlaşarak kendisini yeniden üretmesine olanak verir.
Tüm bu şiddet sarmalını kıracak olan Kuzey Irak operasyonuyla iç içe geçerek iç savaş tehlikesini körükleyecek olan darbenin dışladığı siyaset ve demokrasidir. Sonuç olarak Türkiye, İsrailleşmekten ziyade, federatif bir yapıyla birlikte terörün panzehirinin demokrasi olduğundan hareketle İspanyalaşmayı yeğlemelidir.
27.05.2007 |
 |
|
|
